Το ξεβράκωτο τάγμα

haggen_1

 του Γιάννη Λαζάρου 
Στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος με την έλευση του Όθωνα και την εγκατάσταση σε όλα τα πόστα πουλημένων και προσκυνημένων Ελλήνων, η αντιβασιλεία προχώρησε στην υλοποίηση των σχεδίων τόσον των Βαυαρών, όσο και των προστάτιδων.
Με τον Κολοκοτρώνη και τον Πλαπούτα καταδικασμένους ήδη σε θάνατο δια γκιλοτίνας, με την λίστα των τριακοσίων και πλέον καπεταναίων που θα έπαιρναν σειρά, με τον στρατό του ’21 να έχει παραδώσει τα όπλα μετά από βασιλικό διάταγμα αλλά και με την παρουσία συνταγμάτων βαυαρικού στρατού προχωρούσαν άνευ αντιστάσεως από κανέναν.

Σημειώνει ο Γούδας στο έργο του  Βίοι παράλληλοι- Όθωνας: (περισσότερα…)

Advertisements

Θεσσαλονίκη – 1821

1821kapani

Όλοι σίγουρα έχουμε διαβάσει και γνωρίζουμε καλά για τα ιστορικά γεγονότα του 1821. Περισσότερα -όπως είναι λογικό- θα γνωρίζουμε για τον πυρήνα της εξέγερσης, τον Μοριά τη Ρούμελη ή τα νησιά. Τι συνέβαινε όμως το ίδιο διάστημα στη Μακεδονία; πως βίωσε ο ελληνικός πληθυσμός της περιοχής το γεγονός;

Ας διαβάσουμε πως εξιστορεί ο Mark Mazower στο εκπληκτικό βιβλίο του «Θεσσαλονίκη, πόλη των φαντασμάτων» το ιστορικό πλαίσιο των χρόνων αυτών. (περισσότερα…)

«Ψευτοέλληνες»

hand_of_death_by_bloodred070

Το 1821 ως πηγή προβληματισμού και μελαγχολίας

Του Νεκτάριου Δαπέργολα
Διδάκτορος Ιστορίας του Α.Π.Θ.

Σε λίγες μέρες θα αφήσουμε πίσω μας άλλη μια 25η Μαρτίου. Θα την «τιμήσουμε» και πάλι με τον ίδιο πάντοτε ανούσιο τρόπο: τις ίδιες παρελάσεις, τα ίδια αφιερώματα, τις ίδιες ανιαρές επετειακές αναφορές. Και για μια ακόμη φορά νομίζω πως θα χάσουμε την ευκαιρία να αντικρίσουμε αυτή τη μέρα στις πραγματικές της διαστάσεις, για να μάθουμε να την αντιμετωπίζουμε τελικά με έναν τρόπο εντελώς διαφορετικό. Με έναν τρόπο που πολύ απλά καλεί σε προβληματισμό, σε βαθιά περίσκεψη ή ακόμη και σε μελαγχολία. (περισσότερα…)

Απομνημονεύματα Μακρυγιάννη/Πρόλογος

0453859001359744946AΔEΛΦOI ANAΓNΩΣTEΣ!
Eπειδή έλαβα αυτείνη την αδυναμία να σας βαρύνω με την αμάθειά μου (αν έβγουν εις φως αυτά οπού σημειώνω εδώ και ξηγώμαι πότε με κόλλησε αυτείνη η ιδέα, –από τα 1829, Φλεβαρίου 26, εις το Άργος– και ακολουθώ αγώνες και άλλα περιστατικά της πατρίδος) σας λέγω, αν δεν τα διαβάσετε όλα, δεν έχει το δικαίωμα κανένας από τους αναγνώστες να φέρη γνώμη ούτε υπέρ, ούτε κατά. Ότι είμαι αγράμματος και δεν μπορώ να βαστήσω ταχτική σειρά ’σ τα γραφόμενα, και…[1] τότε φωτίζεται και ο αναγνώστης.
Μπαίνοντας εις αυτό το έργον και ακολουθώντας να γράφω δυστυχήματα αναντίον της πατρίδος και θρησκείας, οπού της προξενήθηκαν από την ανοησίαν μας και ’διοτέλειά μας και από θρησκευτικούς και από πολιτικούς και από ’μάς τους στρατιωτικούς, αγαναχτώντας και εγώ απ’ ούλα αυτά, ότι ζημιώσαμε την πατρίδα μας πολύ και χάθηκαν και χάνονται τόσοι αθώοι άνθρωποι, σημειώνω τα λάθη ολωνών και φτάνω ων σήμερον, οπού δεν θυσιάζομε ποτές αρετή και πατριωτισμόν και είμαστε σε τούτην την άθλια κατάστασιν και κιντυνεύομεν να χαθούμεν. (περισσότερα…)

Ποιος ήταν ο Νενέκος; Σαν σήμερα ο Κολοκοτρώνης έλεγε το «φωτιά και τσεκούρι»

kolokotronisΟ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης σαν σήμερα το 1828 μίλησε για “νενέκους” και είπε το “φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους. Από τότε το “νενέκος” είναι η χειρότερη προσβολή που μπορεί να δεχτεί πολιτικός. Πολλοί την έχουν εκστομίσει την προσβολή.

Ποιος ήταν ο Νενέκος και γιατί το όνομά του έγινε συνώνυμο της εθνικής προδοσίας;

Οπλαρχηγός της Επανάστασης του 1821.
Ο Δημήτριος Νενέκος καταγόταν από το χωριό Ζουμπάτα των Πατρών κι έγινε οπλαρχηγός του προκρίτου της Πάτρας Βενιζέλου Ρούφου , αφού προηγουμένως δολοφόνησε τους πολεμιστές Σπανοκυριάκο και Σαγιά που διεκδικούσαν το ίδιο αξίωμα.
Διακρίθηκε στις πολιορκίες της Πάτρας και του Μεσολογγίου, αλλά μετά την άλωση του, συνεργάστηκε με τον αλβανικής καταγωγής, Αιγύπτιο στρατηγό Ιμπραήμ, ο οποίος του προσέφερε προνόμια. Το 1826 προσκύνησε και συμπαρέσυρε μαζί του και πολλούς άλλους. Το 1827, επικεφαλής των Τουρκοπροσκυνημένων πολέμησε εναντίον των Ελλήνων και τους νίκησε. Για αυτά τα «κατορθώματα» του και με τη μεσολάβηση του Ιμπραήμ, έγινε με διαταγή του Σουλτάνου, «μπέης». (περισσότερα…)

Ο Ανδρούτσος στη μάχη της Γραβιάς – 8 Μαΐου 1821

χανι γραβιαςΜετά την ήττα των Ελλήνων στην Αλαμάνα (23 Απριλίου 1821), άνοιξε διάπλατα ο δρόμος για τους Τούρκους πασάδες Ομέρ Βρυώνη και Κιοσέ Μεχμέτ προς την Ανατολική Στερεά και την Πελοπόννησο. Ο μαρτυρικός θάνατος του Αθανάσιου Διάκου είχε αφήσει χωρίς ικανό αρχηγό τους εξεγερμένους ραγιάδες. Ο φόβος κυρίευσε τα ήδη επαναστατημένα κέντρα (Λιβαδιά, Σάλωνα και Αττική), όπου είχε χυθεί αίμα ντόπιων Τούρκων.

Όλοι ανέμεναν να ξεσπάσει η χωρίς οίκτο οργή των δύο πασάδων. Η Επανάσταση κινδύνευε σοβαρά ένα μήνα μετά την εκδήλωσή της και σώθηκε χάρη στις στρατιωτικές ικανότητες του Οδυσσέα Ανδρούτσου και τους κακούς υπολογισμούς του Ομέρ Βρυώνη.

Ο Ελληνικής καταγωγής αλβανός πασάς, αντί να προελάσει προς τις καταπτοημένες περιοχές της Ανατολικής Στερεάς και να διεκπεραιωθεί το ταχύτερο δυνατό στην Πελοπόννησο, έκρινε ότι έπρεπε να ενισχύσει τις δυνάμεις του, προτού περάσει τον Ισθμό. Θεώρησε ότι με το να προσεταιριστεί του Έλληνες οπλαρχηγούς, τους οποίους γνώριζε από την Αυλή του Αλή Πασά, θα προκαλούσε την παράλυση των Πελοποννησίων ανταρτών. Με αυτή τη λογική είχε προτείνει και στον Αθανάσιο Διάκο να ενταχθεί στις δυνάμεις του, αλλά αυτός είχε αρνηθεί. (περισσότερα…)

Οι μυθικοί Ελλένηδες και οι Έλληνες του ’21

1821ludovico_lippariniΤα παρακάτω αποσπάσματα (με τα πλάγια γράμματα) είναι παρμένα από δύο πολύ σημαντικά κείμενα του σπουδαίου καθηγητή Ιωάννη Κακριδή. Πρόκειται για το γνωστό βιβλίο του «Οι Αρχαίοι Έλληνες στην Νεοελληνική Λαϊκή Παράδοση» που εξακολουθεί να κάνει ιδιαίτερη αίσθηση και για ένα παλαιότερο άρθρο του με τίτλο «Αρχαίοι Έλληνες και Έλληνες του Εικοσιένα», το οποίο παρουσιάζει μια άγνωστη στους περισσότερους διάσταση της ιστορίας της εθνικής μας ονομασίας και, σε περαιτέρω ανάλυση, θίγει το ευαίσθητο ζήτημα της ίδιας μας της
ταυτότητας.

Οι μυθικοί Έλληνες

Είναι γνωστό ότι κατά τη βυζαντινή εποχή το όνομα Έλληνες είχε πάρει αρνητικό περιεχόμενο καθώς συνδεόταν με την αρχαία θρησκεία. Οι ελληνόφωνοι χριστιανοί της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (γνωστής σήμερα ως βυζαντινής) αντί για Έλληνες ονομάζονταν Ρωμαίοι και σπανιότερα Γραικοί. Ενώ όμως η Εκκλησία έβλεπε πάντοτε τους παλαιούς Έλληνες σαν ειδωλολάτρες, η λαϊκή αντίληψη, μέσα στο βάθος του χρόνου, τους προσέδωσε νέες διαστάσεις και οι παραδόσεις για την εποχή τους και τα έργα τους τυλίχθηκαν με το πέπλο του μύθου. (περισσότερα…)

Η πειρατεία στο Αιγαίο κατά τα χρόνια της Ελληνικής επανάστασης (1821-1827)

realflagΣτα μέσα του 18ου αιώνα, το Οθωμανικό Ναυτικό διατηρούσε ίχνη μόνο από την παλιά του δόξα. Κάθε είδους πειρατές (Αλγερινοί, Τυνήσιοι κ.α.) λεηλατούσαν νησιά και παράλια της Μεσογείου, καθώς και εμπορικά πλοία. Το 1788, η Πύλη για να αντιμετωπίσει αυτή την κατάσταση, επέτρεψε στους Έλληνες ναυτικούς, να εξοπλίσουν επίσημα πλέον τα πλοία τους, ώστε να μπορούν να προστατευτούν αποτελεσματικά, αποκρούοντας τις πειρατικές επιθέσεις. Ο εξοπλισμός των πλοίων είχε άμεσο αποτέλεσμα τη μείωση των πειρατικών επιθέσεων και τη σωτηρία ανθρώπινων ζωών, πλοίων και εμπορευμάτων. (περισσότερα…)